Na twee dagen onderhandelen zonder doorbraak zijn het Europees Parlement en de Raad nog steeds verdeeld over de herziening van EU261 — de Europese verordening die miljoenen vliegpassagiers beschermt bij vertragingen en annuleringen. De harde deadline is 15 juni — daarna sluit het overlegvenster. En de luchtvaartlobby kijkt toe en hoopt dat de Raad het werk voor hen doet.

Al 13 jaar wachten — en dan dit

EU261 is sinds 2004 de hoeksteen van de Europese passagiersrechten. Passagiers hebben recht op compensatie van €250 tot €600 bij vertragingen van drie uur of meer, annuleringen op korte termijn, of overboeking. Luchtvaartmaatschappijen hebben die bescherming van het begin af aan geprobeerd te ondermijnen — en na meer dan tien jaar politiek gedraal lijkt de sector dichterbij dan ooit om zijn zin te krijgen.

In juni 2025 nam de Raad — die de regeringen van de EU-lidstaten vertegenwoordigt — na een impasse van een decennium eindelijk een officieel standpunt in. Consumentenorganisaties reageerden direct: hogere drempels, lagere compensatie, zwakkere handhaving — een cadeautje voor de luchtvaartlobby. Het Europees Parlement trok een harde grens en nam in januari 2026 zijn eigen standpunt in, volledig aan de kant van de passagier: de 3-uursgrens blijft, compensatiebedragen blijven, en er komen nieuwe beschermingen bij. Sindsdien zijn de twee instellingen in officieel overleg — met 15 juni 2026 als harde deadline. Beide hoofdonderhandelaars, Parlementsvoorzitter Roberta Metsola en Cypriotisch minister van Transport Alexis Vafeades, zijn niet beschikbaar voor 9 juni. Dat laat nog amper een week over om een kloof te dichten die tot nu toe onoverbrugbaar blijkt.

Waar gaat het precies over

Het centrale twistpunt: hoe lang moet een passagier wachten voordat er compensatie betaald hoeft te worden? Het onderhandelingsteam van het Parlement, onder leiding van rapporteur Andrey Novakov, staat lijnrecht tegenover de Raad — en de inzet is enorm. Analyses wijzen uit dat onder het voorstel van de Raad 60–70% van de passagiers die nu recht hebben op compensatie dat recht zouden verliezen, simpelweg door de hogere vertragingsdrempel.

De kant van het Parlement: de passagier beschermen. De huidige grens van 3 uur behouden, de compensatie niet laten verlagen, en de regels moderniseren waar dat de reiziger helpt. Naarmate de onderhandelingen vorderden, heeft het Parlement aangedrongen op een verhoging van de minimumcompensatie naar €350, tegenover de huidige ondergrens van €250, waarbij ook de hogere afstandsstaffels meestijgen (hoe precies blijft onduidelijk zolang de onderhandelingen lopen), en de hele schaal gekoppeld wordt aan een automatisch inflatiemechanisme zodat ze haar waarde behoudt — een redelijke correctie, aangezien de huidige bedragen sinds 2004 bevroren staan.

De kant van de Raad: rechten en geld bij de passagier weghalen. De lidstaten willen de vertragingsdrempel ver boven de huidige 3 uur optrekken, wat op zichzelf al een groot deel van de passagiers hun recht op compensatie ontneemt, en ze hebben zich verzet tegen het koppelen van compensatie aan inflatie. De exacte bedragen verschuiven van vergadering tot vergadering, maar de richting is steeds dezelfde: minder voor de passagier.

Er zit een wrange ironie in. Vliegtickets zijn de afgelopen jaren fors duurder geworden, en luchtvaartmaatschappijen berekenen elke kostenstijging direct door aan de passagier. Maar dezelfde logica toepassen op de compensatie — die sinds 2004 bevroren staat op €250–€600 en na twee decennia inflatie nog maar een fractie van haar oorspronkelijke waarde heeft — is opeens onbespreekbaar. Het Parlement wil de compensatie koppelen aan inflatie. De Raad heeft zelfs dat tegengehouden.

Omdat zoveel hiervan achter gesloten deuren wordt beslist, zijn de precieze bedragen een bewegend doel — en juist daarom mogen passagiersrechten geen wisselgeld worden in een koehandel.

Ook handbagage, verborgen kosten en meer staan op het spel

De EU261-herziening gaat over veel meer dan alleen compensatiegrenzen. Het Parlement wil een reeks verbeteringen invoeren die luchtvaartmaatschappijen al jarenlang tegenhouden — en die de maatschappijen net zo hard van tafel proberen te houden:

Een wettelijk recht op gratis handbagage. Zonder dat behouden luchtvaartmaatschappijen de volledige vrijheid om €30, €50 of meer te rekenen voor een tas die in het bagagecompartiment past — zodat een passagier die €50 voor zijn ticket betaalde net zoveel kwijt kan zijn aan zijn handbagage. Geen deal betekent dat handbagage een melkkoe blijft, zonder enig plafond in zicht.
Verbod op verborgen kosten voor naamswijzigingen, inchecken en andere diensten waarop maatschappijen stiekem verdienen
Terugbetaling van luchthavenheffingen als een passagier zelf annuleert
Bescherming tegen annulering van een retourvlucht als de heenvlucht gemist werd
Compensatiebedragen elke drie jaar geïndexeerd aan inflatie, zodat ze niet stilletjes in waarde dalen
Een gestandaardiseerde EU-lijst van 'buitengewone omstandigheden', waarmee een einde komt aan het spelletje waarbij luchtvaartmaatschappijen elke smoes gebruiken om betaling te ontlopen

De Raad toont weinig enthousiasme voor de meeste van deze maatregelen.

Luchtvaartmaatschappijen verdienen goed. Ze willen alleen niet betalen.

Terwijl passagiers uren op vliegvelden doorbrengen, roepen luchtvaartmaatschappijen en hun lobbyorganisaties moord en brand in Brussel. Airlines for Europe (A4E) waarschuwt dat verdere bescherming "vitale regionale luchtverbindingen kan ontmantelen". ERA, de koepel van regionale luchtvaartmaatschappijen, spreekt van een "beschermingsparadox" die routes onrendabel maakt.

Wat ze er niet bij zeggen: Europese luchtvaartmaatschappijen boekten de afgelopen jaren recordwinsten. De bewering dat het uitkeren van een paar honderd euro per vertraagd passagier de sector zou ruïneren, is — om het vriendelijk te zeggen — niet onderbouwd. EU261 zorgt er in zijn huidige vorm aantoonbaar voor dat vertragingen gemiddeld met 30% zijn afgenomen, simpelweg omdat luchtvaartmaatschappijen er financieel belang bij hebben op tijd te rijden. Verzwak die prikkel, en je verzwakt ook die prestatie.

Consumentenorganisatie Euroconsumers en APRA (de Association of Passenger Rights Advocates, waarbij ook Vlucht-Vertraagd.nl is aangesloten) zijn duidelijk: het Parlement is "de enige instelling die echt de kant van de Europese consument kiest". De positie van de Raad "blijft industriebelangen prioriteit geven". Een akkoord dat de huidige rechten inkort, zou "de grootste terugval in consumentenrechten in de geschiedenis van de EU" zijn.

“We zijn ontzettend blij dat het Europees Parlement vierkant achter de passagiers is blijven staan. Tegelijkertijd is het onbegrijpelijk dat de lidstaten in de EU-Raad de zo noodzakelijke inflatiecorrectie simpelweg van tafel hebben geveegd. Vliegtickets zijn de afgelopen jaren extreem duurder geworden, maar de landen weigeren de compensatiebedragen — al twintig jaar bevroren — aan de realiteit aan te passen. Geen deal is in dit geval vele malen beter dan de slechte deal die de Raad wilde doordrukken.”

— Tom van Bokhoven, CEO van Vlucht-Vertraagd.nl / Flight-Delayed.com

Intussen doet het VK precies het tegenovergestelde

Terwijl EU-onderhandelaars kibbelen over hoeveel ze de passagiersrechten mogen inperken, diende de Britse regering deze week de Civil Aviation Bill in — een wet die precies de andere kant op gaat. Het wetsvoorstel geeft de Britse luchtvaartautoriteit (CAA) nieuwe handhavingsbevoegdheden, waaronder de mogelijkheid om luchtvaartmaatschappijen direct te beboeten als ze compensaties voor annuleringen weigeren, passagiers niet bijstaan bij verstoringen, of gehandicapte reizigers te kort doen. Bovendien wordt alternatieve geschillenbeslechting (ADR) verplicht — zodat passagiers ergens terechtkunnen zonder meteen naar de rechter te stappen.

Het contrast is opvallend. De EU — van oudsher de wereldwijde standaard voor passagiersbescherming — bakkeleiert over of ze haar regels moet verslechteren, terwijl het VK wetgeving aanneemt om die van hen te verbeteren.

Wat nu?

De deadline van 15 juni is hard. Als Parlement en Raad geen akkoord bereiken, vervalt het hervormingsproces — en blijft EU261 precies zoals het nu is. Voor passagiers is dat niet de ramp die het misschien lijkt. De status quo houdt elke bestaande bescherming in stand:

3 uur blijft 3 uur. Passagiers behouden hun wettelijke recht op compensatie vanaf drie uur vertraging — geen hogere drempel.
De huidige bedragen blijven beschermd. De staffels van €250, €400 en €600 blijven intact — er wordt niets geschrapt.
De jurisprudentie blijft overeind. Alle consumentvriendelijke uitspraken van het Europees Hof van Justitie — waaronder het recht op compensatie bij technische defecten en personeelsstakingen — blijven van kracht.

Maar “niets verandert” heeft ook een keerzijde. Zonder inflatiecorrectie worden de compensatiebedragen — sinds 2004 bevroren en nu al een fractie van hun oorspronkelijke waarde — jaar na jaar minder waard. Zonder modernisering van de handbagageregels blijven woekerprijzen de norm. En zonder politiek akkoord verdwijnt het hele dossier naar verwachting voor jaren in de ijskast — pas heropend wanneer een toekomstige Europese Commissie bereid is dit politieke mijnenveld opnieuw te betreden.

Meer dan 80.000 Europeanen tekenden al de petitie op change.org/p/say-no-to-worse-passenger-rights. Wie vindt dat passagiers beter verdienen dan een onderhandelingsresultaat dat is afgestemd op de wensen van de luchtvaartsector, laat dat dan nu weten.

Over Vlucht-Vertraagd.nl

Vlucht-Vertraagd.nl helpt al sinds 2010 passagiers hun rechten te claimen bij vertraagde, geannuleerde of overboekte vluchten. Onderdeel van Yource B.V., actief in meer dan 10 landen, 98% van de rechtszaken gewonnen, uitsluitend op basis van no win, no fee.

Over APRA

APRA (Association of Passenger Rights Advocates) is een non-profitorganisatie die strijdt voor de bescherming van passagiersrechten in Europa. Vlucht-Vertraagd.nl is lid. APRA werkt samen met Europese instellingen, luchtvaartmaatschappijen, luchthavens en beleidsmakers.